สารสนเทศ อปท.

 

การปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย
ปัจจุบันการบริหารราชการแผ่นดินในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ

 

1) การบริหารราชการส่วนกลาง ซึ่งมีกระทรวงทบวง กรม เป็นกลไกของรัฐในการนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ
2) การบริหารราชการส่วนภูมิภาค ซึ่งมีการจัดแบ่งระเบียบบริหารราชการส่วนภูมิภาคออกเป็นระดับจังหวัดและอำเภอ
3) การบริหารราชการส่วนท้องถิ่น เป็นกลไกในการการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นเพื่อให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการเพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการที่แท้จริงของภาคประชาชนได้ซึ่งการจัดระเบียบราชการบริหารส่วนท้องถิ่นในปัจจุบันมี 2 ระบบ ได้แก่

 

  • ระบบทั่วไปที่ใช้แก่ท้องถิ่นทั่วไปซึ่งในปัจจุบันมีอยู่  3 รูปแบบ  คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบล
  • ระบบพิเศษที่ใช้เฉพาะท้องถิ่นบางแห่งซึ่งในปัจจุบันมีอยู่  2 รูปแบบ คือ กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา

 

 

โดยสามารถสรุปเปรียบเทียบให้เห็นภาพรวมของการปกครองท้องถิ่นไทยในด้านอำนาจหน้าที่  โครงสร้าง และการบริหารการคลังได้ดังตารางต่อไปนี้

 

ตาราง เปรียบเทียบ  “การปกครองท้องถิ่นของประเทศไทย” ในปัจจุบัน

 

รูปแบบ องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร พัทยา
อำนาจหน้าที่ 1. ตราข้อบัญญัติโดยไม่ขัดหรือแย้งต่อกฎหมาย
2. จัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนจังหวัด
3. สนับสนุน  ประสาน  ให้ความร่วมมือในการปฏิบัติหน้าที่ของราชการส่วนท้องถิ่นอื่นในการพัฒนาท้องถิ่น
4. คุ้มครอง  ดูแล
และบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  ศิลปะจารีตประเพณี  ภูมิปัญญา
และวัฒนธรรมอันดีงามของท้องถิ่น
5. จัดทำกิจการใดๆ  อันเป็นอำนาจหน้าที่ของราชการส่วนท้องถิ่นอื่นที่อยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนจังหวัด
1. ตราเทศบัญญัติโดยไม่ขัดหรือแย้งต่อกฎหมาย
2.
มีหน้าที่หลักๆเช่นเดียวกับที่ อบจ. ต้องกระทำ  แต่กระทำในระดับ “เทศบาล”
โดยส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการให้บริการพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของราษฎร
1. ตราบัญญัติโดยไม่ขัดหรือแย้งต่อกฎหมาย
2.มีหน้าที่หลักเช่นเดียวกับที่
อบจ., เทศบาล ต้องกระทำ
แต่กระทำในระดับ “ตำบล”
โดยส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการให้บริการพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของราษฎร
1. การรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน
2.  การให้บริการแก่ราษฎร  เช่น  การทะเบียน
การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
การขนส่ง  การควบคุมอาคาร      การสาธารณูปโภค
การพัฒนาอนุรักษ์และอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
การจัดการศึกษา
การสังคมสงเคราะห์
1. ตราข้อบัญญัติโดยไม่ขัดหรือแย้งต่อกฎหมาย
2. การรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน
3. การให้บริการแก่ราษฎร  เช่น  การจัดการจราจร  การจัดการเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย
4.การควบคุมและส่งเสริมกิจการท่องเที่ยว  การบำรุงรักษาศิลปะ
จารีตประเพณี  ภูมิปัญญาท้องถิ่น  และวัฒนธรรมอันดีงามของท้องถิ่น
โครงสร้าง 1.  สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด

(ฝ่ายนิติบัญญัติ)
2.  นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
(ฝ่ายบริหาร)
1.  สภาเทศบาล

(ฝ่ายนิติบัญญัติ)
2. นายกเทศมนตรี
(ฝ่ายบริหาร)
1.  สภาองค์การบริหารส่วนตำบล
(ฝ่ายนิติบัญญัติ)
2. นายกองค์การบริหารส่วนตำบล  (ฝ่ายบริหาร)
1. สภากรุงเทพมหานคร
(ฝ่ายนิติบัญญัติ)
2. ผู้ว่าราชการกรุงเทพฯ
(ฝ่ายบริหาร)
3.
เขตและสภาเขต
1.  สภาเมืองพัทยา
(ฝ่ายนิติบัญญัติ)
2.  นายกเมืองพัทยา
(ฝ่ายบริหาร)
รูปแบบ องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร พัทยา
การบริหารการคลัง รายได้ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดมาจาก
1.  ภาษีที่
อบจ.จัดเก็บเอง
เช่น  ภาษีบำรุงท้องที่
2.
ภาษีที่รัฐบาลเป็นผู้จัดเก็บแล้วจัดสรรให้  อบจ.
3.  เงินอุดหนุนของรัฐบาล
รายได้ของเทศบาลมาจาก
1.  ภาษีที่เทศบาลจัดเก็บเอง เช่น
รายได้จากทรัพย์สินของเทศบาล,  รายได้จากการสาธารณูปโภคและเทศพาณิชย์
2.  ภาษีที่รัฐบาลเป็นผู้จัดเก็บแล้วจัดสรรให้
เทศบาล
3.
เงินอุดหนุนของรัฐบาลหรือจากองค์การบริหารส่วนจังหวัด
รายได้ของ อบต. มาจาก
1.  ภาษีที่ อบต. จัดเก็บเอง
เช่น รายได้จากทรัพย์สินของอบต.,  รายได้จากการสาธารณูปโภคและกิจการพาณิชย์ของ
อบต.
2.  เงินกู้
โดยมีหลักเกณฑ์ คือ กู้จากกระทรวง
ทบวง กรม องค์การหรือนิติบุคคล
และการกู้กระทำได้เมื่อได้รับอนุญาตจากสภาองค์การบริหารส่วนตำบล  และการกู้ต้องปฏิบัติตามระเบียบของกระทรวงมหาดไทย
3.  เงินอุดหนุนของรัฐบาล
รายได้ของ กทม. มาจาก
1.  รายได้/ภาษีที่จัดเก็บเอง เช่น
ค่าธรรมเนียม  ค่าใบอนุญาต,
รายได้จากการสาธารณูปโภคและการพาณิชย์ของกรุงเทพมหานคร
2.  เงินกู้
3.  เงินอุดหนุนของรัฐบาล  ส่วนราชการ
4. เงินกู้และเงินช่วยเหลือจากต่างประเทศ  องค์การต่างประเทศ  หรือองค์การระหว่างประเทศ
รายได้ของ เมืองพัทยา
มาจาก
1.  รายได้/ภาษีที่จัดเก็บเอง เช่น
ค่าธรรมเนียม  ค่าใบอนุญาต,
รายได้จากการสาธารณูปโภคและการพาณิชย์ของเมืองพัทยา
2.  เงินกู้
3.  เงินอุดหนุนของรัฐบาล  หรือหน่วยงานของรัฐ
4. เงินช่วยเหลือจากต่างประเทศ  องค์การต่างประเทศ  หรือองค์การระหว่างประเทศ

 

องค์การบริหารส่วนจังหวัด
องค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นรูปแบบหนึ่งของการบริหารราชการส่วนท้องถิ่นในประเทศไทยซึ่งมีบทบาทหน้าที่ในการทำภารกิจโดยรวมของจังหวัด เช่น การจัดทำแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ผังเมืองจังหวัดรวมทั้งการดูแลด้านโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ของจังหวัด  นอกจากนี้ยังมีบทบาทหน้าที่สำคัญในการสนับสนุน  ประสานงาน ให้ความร่วมมือในการปฏิบัติหน้าที่ของราชการส่วนท้องถิ่นอื่นเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น

 

เทศบาล
เทศบาลเป็นองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นที่จัดตั้งขึ้นมาตั้งแต่ปีพ.ศ.2476 โดยมีเกณฑ์การจัดตั้งซึ่งพิจารณาจากจำนวนและความหนาแน่นของประชากรในท้องถิ่น  รวมทั้งรายได้   โดยตามกฎหมายมีการแบ่งเทศบาลออกเป็น 3 ประเภทคือ 1) เทศบาลตำบลหมายถึงเทศบาลที่มีรายได้จริงซึ่งไม่รวมเงินอุดหนุนตั้งแต่ 12,000,000 บาทขึ้นไปมีประชากรไม่ต่ำกว่า 7,000 คนและความหนาแน่นของประชากรไม่ต่ำกว่า 1,500 คน/ตารางกิโลเมตร  2)เทศบาลเมืองหมายถึงเทศบาลที่มีประชากรตั้งแต่ 10,000 คนขึ้นไปและความหนาแน่นของประชากรไม่ต่ำกว่า3,000คน/ตารางกิโลเมตร  และ 3) เทศบาลนครหมายถึงเทศบาลที่มีประชากรตั้งแต่50,000 คนขึ้นไปและมีความหนาแน่นของประชากรไม่ต่ำกว่า3,000 คน/ตารางกิโลเมตร

 

องค์การบริหารส่วนตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลมีฐานะเป็นนิติบุคคลและราชการส่วนท้องถิ่นโดยจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์กรบริหารส่วนตำบลพ.ศ.2537 โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มตามขนาดรายได้คือ
1) องค์การบริหารส่วนตำบลขนาดใหญ่ซึ่งมีรายได้ไม่รวมเงินอุดหนุนสูงกว่า20 ล้านบาท
2) องค์การบริหารส่วนตำบลขนาดกลางซึ่งมีรายได้ไม่รวมเงินอุดหนุนอยู่ระหว่าง6- 20 ล้านบาท และ
3) องค์การบริหารส่วนตำบลขนาดเล็กซึ่งมีรายได้ไม่รวมเงินอุดหนุนต่ำกว่า6 ล้านบาท

 

องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษเป็นรูปแบบการปกครองส่วนท้องถิ่นเฉพาะที่จัดตั้งขึ้นเนื่องจากมีลักษณะเฉพาะที่ไม่เหมาะแก่การบริหารจัดการแบบองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแบบทั่วไป เช่น มีลักษณะเป็นเมืองหลวงซึ่งมีประชากรหนาแน่น  เป็นแหล่งท่องเที่ยว พื้นที่ชายแดน จึงต้องมีการจัดตั้งขึ้นในรูปแบบพิเศษเพื่อให้สามารถตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนในท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปัจจุบันประเทศไทยมีองค์กรปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ 2 แห่งคือกรุงเทพมหานครซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศ และพัทยาซึ่งมีลักษณะพิเศษในฐานะแหล่งท่องเที่ยว

 

Leave a Reply

Page 1 of 11